IEAT Daily Executive News Briefing

วันที่รายงาน: 4 กันยายน 2569 เวลา 15:15 น.

ภาพรวม

วาระการแข่งขันของภาคอุตสาหกรรมไทยกำลังก้าวเข้าสู่ขั้นตอนที่มีการคัดเลือกและยึดถือมาตรฐานมากขึ้น พัฒนาการที่สำคัญที่สุดคือการปรับปรุงกรอบการทำงานของ data center ในระดับประเทศ โดยมีโครงการ 166 โครงการที่อยู่ระหว่างการสร้างหรือรอการอนุมัติถูกชะลอลงชั่วคราว ในขณะที่รัฐบาลออกแบบกรอบเวลาครอบคลุมสาธารณูปโภค มาตรฐานด้านสิ่งแวดล้อม ความปลอดภัย มูลค่าเศรษฐกิจ การเชื่อมโยงข้อมูลแบบ Single View และการอนุมัติ One-Stop Service ซึ่งมีผลกระทบโดยตรงต่อการวางตำแหน่งของ กนอ. เนื่องจากนิคมอุตสาหกรรมเป็นหนึ่งในไม่กี่แพลตฟอร์มที่สามารถจัดการการใช้ที่ดิน ไฟฟ้า น้ำ การควบคุมด้านสิ่งแวดล้อม และการอำนวยความสะดวกให้แก่นักลงทุนอย่างเป็นระบบ

ในระดับมาโคร วาระ “Reinvent Thailand” ของรัฐบาลมุ่งเน้นการย้ายจากการกระตุ้นระยะสั้นไปสู่การเติบโตโดยการลงทุน โดยมีเป้าหมายในการเข้าสู่กลุ่มประเทศรายได้สูงภายในปี 2580 และเติบโต GDP ประมาณ 5% ต่อปี ซึ่งสนับสนุนการเติบโตของระบบนิเวศอุตสาหกรรมที่รองรับอุตสาหกรรมใหม่ๆ พลังงานสะอาด โครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล โลจิสติกส์ การผลิตขั้นสูง และการดำเนินการโดยภาคเอกชน

พลังงานยังคงเป็นความเสี่ยงสองประการ: การผันผวนของน้ำมัน/LNG จากความตึงเครียดในตะวันออกกลางในระยะสั้น และความไม่แน่นอนในระยะยาวเกี่ยวกับเส้นทางการเปลี่ยนผ่านของไทยผ่านแก๊ส CCS การอัพเกรดโครงข่าย BESS และ SMR สำหรับ กนอ. ความน่าเชื่อถือของพลังงาน การเข้าถึงพลังงานสีเขียว และไฟฟ้าคาร์บอนต่ำอย่างถาวรกำลังกลายเป็นตัวแปรหลักที่ส่งผลต่อความสามารถแข่งขัน โดยเฉพาะสำหรับ data center, supply chain เซมิคอนดักเตอร์, เคมีภัณฑ์ และการผลิตขั้นสูง

ภายนอก ข้อจำกัดทางการค้า การย้ายฐานการผลิตเป็นประเทศตัวเอง ภูมิรัฐศาสตร์ของเซมิคอนดักเตอร์ CBAM และการเติมเต็มภายในท้องถิ่นกำลังทำให้เกณฑ์สำหรับสถานที่ตั้งอุตสาหกรรมที่มุ่งเน้นส่งออกเข้มงวดขึ้น โอกาสของไทยคือการวางตำแหน่งนิคมให้เป็นฐานการผลิตที่สอดคล้อง ทนทาน คาร์บอนต่ำ เชื่อมโยงทางดิจิทัล และรวมกับโลจิสติกส์ใน ASEAN

ประเด็นหลัก 1

ไทยปรับปรุงกรอบ Data Center ยกระดับการคัดกรองสาธารณูปโภคการใช้ที่ดินและมูลค่าเศรษฐกิจ

การประเมินเชิงยุทธศาสตร์:
ประเทศไทยได้เปลี่ยนจากการดึงดูดการลงทุนใน data center อย่างรวดเร็วไปสู่การพัฒนาโดยยึดตามมาตรฐาน การชะลอโครงการ 166 โครงการเป็นการปรับระดับประเทศไม่ใช่เพียงการปรับปรุงกฎระเบียบเล็กน้อย กรอบการทำงานใหม่นี้จะมีเกณฑ์ที่ต้องคำนึงถึง อาทิ ไฟฟ้า น้ำ การใช้ที่ดิน ผลกระทบสิ่งแวดล้อม ความปลอดภัย และมูลค่าเศรษฐกิจในประเทศ

สำหรับ กนอ. นี่นับเป็นทั้งความเสี่ยงและโอกาส โครงการอาจล่าช้า แต่นิคมอุตสาหกรรมอาจกลายเป็นที่ตั้งที่ได้รับความนิยมหากสามารถแสดงการจัดการระบบสาธารณูปโภค การควบคุมด้านสิ่งแวดล้อม เส้นทางการอนุมัติที่ชัดเจนและสอดคล้องกับ AI พลังงานสะอาด และการสร้างคุณค่าท้องถิ่น

สัญญาณสำคัญจากข่าว:

• ที่ประชุมคณะกรรมการนโยบาย Data Center แห่งชาติเมื่อ 4 กันยายน 2569 ได้มีมติให้ชะลอโครงการ data center ที่อยู่ระหว่างการดำเนินการและรอการพิจารณาชั่วคราว
• ข้อมูลจาก 16 หน่วยงานพบว่าประเทศไทยมีโครงการหรือบริษัท data center ดำเนินงานอยู่ 35 โครงการ อยู่ระหว่างก่อสร้าง 49 โครงการ และรออนุมัติหรือพิจารณา 117 โครงการ
• กลุ่มโครงการที่ได้รับผลกระทบจำนวน 166 โครงการถูกชะลอ: 49 อยู่ระหว่างก่อสร้าง และ 117 รออนุมัติ
• หน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้รับเวลาหนึ่งเดือนในการเตรียมมาตรฐานขั้นต่ำที่ครอบคลุมมิติทางเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม
• กรอบการทำงานใหม่นี้รวมถึง:
• Single View สำหรับน้ำ ไฟฟ้า ใบอนุญาต และข้อมูลเกี่ยวกับ NBTC
• Minimum Standard โดยพื้นที่ควบคุมผลกระทบทางเศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม และความปลอดภัย
• การยกระดับกลยุทธ์เพื่อเชื่อมต่อ data center กับพลังงานสะอาด Net Zero AI SME และการเข้าถึงดิจิทัลในประเทศ
• โครงการในอนาคตอาจถูกประเมินผ่านการ Bidding หรือ Pitching เพื่อแสดงประโยชน์ต่อประเทศไทยเกินกว่าขนาดการลงทุน
• กรมพัฒนาธุรกิจการค้าได้รับคำสั่งให้ชี้แจงประเภทธุรกิจ data center รวมถึงกรณีที่โครงการลงทะเบียนภายใต้ประเภทอื่น เช่น คลังสินค้า
• มีการเตรียมบริการ One-Stop Service ระดับชาติสำหรับการอนุมัติ data center
• กระทรวงพลังงานระบุว่าประเทศไทยมีความจุกำลังสำรองไฟฟ้าเกินประมาณ 10,000 เมกะวัตต์ และได้รับคำขอใช้ไฟฟ้าจากผู้ประกอบการ data center ประมาณ 50 ราย
• กระทรวงพลังงานระบุการลงทุนที่มีแผนประมาณ 300,000–500,000 ล้านบาทสำหรับการอัพเกรดโครงข่ายและการจัดเก็บพลังงาน โดยมีเป้าหมาย BESS ถึง 50 GW
• Bloomberg รายงานว่าประเทศไทยชะลอโครงการ data center 49 โครงการจากข้อจำกัดด้านทรัพยากร
• การรายงานในประเทศระบุความเรียกร้องให้มีกฎระเบียบที่ชัดเจนสำหรับ data center และข้อกำหนดพลังงานสีเขียว

ผลกระทบต่อ กนอ.:

• นิคมอุตสาหกรรมอาจกลายเป็นที่ตั้ง data center ที่ได้รับการสนับสนุนทางยุทธศาสตร์หากสามารถเสนอโซนนิ่งที่ควบคุม สาธารณูปโภค การจัดการด้านสิ่งแวดล้อม และการอำนวยความสะดวกให้นักลงทุนได้
• การอนุมัติ data center อาจขึ้นอยู่กับการยืนยันความพร้อมของไฟฟ้า การใช้น้ำ โปรไฟล์คาร์บอน ความปลอดภัย และมูลค่าเศรษฐกิจที่วัดได้มากขึ้น
• การวางแผนระบบสาธารณูปโภคสำหรับนิคมจะต้องพิจารณาผู้ใช้ที่ต้องการไฟฟ้าที่เสถียร การสำรองโครงข่าย ความมีประสิทธิภาพของน้ำ และการเข้าถึงพลังงานหมุนเวียนหรือพลังงานคาร์บอนต่ำ

แนวทางที่ กนอ. ควรดำเนินการ:

• กนอ.อาจพิจารณาวางตำแหน่งนิคมที่เลือกให้เป็น “พื้นที่พร้อมรองรับ” สำหรับ data center ที่ยั่งยืน โดยมีโปรไฟล์ในด้านสาธารณูปโภค การใช้ที่ดิน สิ่งแวดล้อม และใบอนุญาตที่ชัดเจน
• การเตรียมความพร้อมด้านโครงสร้างพื้นฐานรวมถึงการสำรองไฟฟ้า ตัวเลือกการจัดหาพลังงานหมุนเวียน ความมีประสิทธิภาพของน้ำ การจัดการน้ำเสีย การเชื่อมต่อดิจิทัล และมาตรฐานการตอบสนองฉุกเฉิน
• การอำนวยความสะดวกในการลงทุนอาจเน้นที่โครงการที่แสดงมูลค่าเศรษฐกิจท้องถิ่น การมีส่วนร่วมของกิจการไทย การพัฒนากำลังคน และการเชื่อมโยง AI ecosystem
• ลำดับความสำคัญในการติดตาม ได้แก่ กระบวนการกำหนดมาตรฐานในหนึ่งเดือน กฎการจัดหมวดหมู่ธุรกิจใหม่ การออกแบบ One-Stop Service และเกณฑ์สำหรับการ Bidding หรือ Pitching โครงการในอนาคต

ระยะเวลาผลกระทบ: ทันที

ระดับความเสี่ยง: สูง

ประเด็นที่ควรติดตาม:

• กรอบมาตรฐานขั้นต่ำในหนึ่งเดือน
• ขอบเขตของฐานข้อมูล Single View
• เกณฑ์สุดท้ายสำหรับน้ำ ไฟฟ้า สิ่งแวดล้อม ความปลอดภัย และมูลค่าเศรษฐกิจ
• การดำเนินการของ 49 โครงการที่อยู่ระหว่างการดำเนินสร้างและ 117 โครงการที่รอการอนุมัติ
• ไทม์ไลน์การดำเนินการลงทุนในโครงข่ายและ BESS
• ว่าจะมีการยอมรับนิคมอุตสาหกรรมอย่างเป็นทางการว่าเป็นที่ตั้งที่ควบคุมหรือไม่

อ้างอิง:

1. Bangkok Biznews
   https://www.bangkokbiznews.com/sustainability/1250339

2. Bangkok Biznews
   https://www.bangkokbiznews.com/economics/1250464

3. Bangkok Biznews
   https://www.bangkokbiznews.com/economics/1250489

4. Bloomberg.com
   https://news.google.com/rss/articles/CBMirgFBVV95cUxNM0FJQWctSVJSc01QNW1iTWd0Qm51N0dwd2ZFX1hFTDhmUkl1dHdUTmZpb0RHRjVnME1XX0lZTTNnYUJEVlR0bmlETzRWLW1ZVV9ic3kwTlZ3SUtzX2xUR3VrcU9oaWs4eDg2djZhODFaYUNMaTVDYS04MTJDZWh4aDdkUlpDc2NMUWJ0MDlqZHpRTWRMbndxZWpVZ29ab3Y1dUc2RVdSd2RJZDNIZlE?oc=5

ประเด็นหลัก 2

Reinvent Thailand เปลี่ยนนโยบายอุตสาหกรรมสู่การเติบโตด้วยการลงทุนและระบบนิเวศอุตสาหกรรมใหม่

การประเมินเชิงยุทธศาสตร์:
ประเทศไทยกำลังเปลี่ยนแนวทางนโยบายเศรษฐกิจไปสู่การเติบโตโดยการลงทุน การดำเนินการโดยภาคเอกชน และเครื่องยนต์ขับเคลื่อนการเติบโตใหม่ ซึ่งวาระนี้มีความสัมพันธ์กับ กนอ. มากกว่าแค่สัญญาณนโยบายมาโครทั่วไป เพราะมันชี้ตรงไปที่ความต้องการสำหรับที่ดินอุตสาหกรรมที่เตรียมพร้อม พลังงานสะอาด โครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล ระบบนิเวศการผลิตขั้นสูง โลจิสติกส์ และการอำนวยความสะดวกในการลงทุน

ทิศทางดังกล่าวยังชี้ว่าในอนาคต การพัฒนาอุตสาหกรรมจะถูกวัดจากความสามารถในการเพิ่มประสิทธิภาพ มูลค่าที่เพิ่ม และความลึกซึ้งของระบบนิเวศ มากกว่ามูลค่า FDI เพียงอย่างเดียว

สัญญาณสำคัญจากข่าว:

• รัฐบาล ภาคเอกชน และธนาคารโลกกำลังพัฒนาแนวคิด “Reinvent Thailand” เพื่อยกระดับพื้นฐานเศรษฐกิจที่มีอยู่และสร้างเครื่องยนต์ขับเคลื่อนการเติบโตใหม่
• เป้าหมายนโยบายคือให้ประเทศไทยเข้าสู่สถานะประเทศรายได้สูงภายในปี 2580
• รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังระบุว่าประเทศไทยต้องการการเติบโตทางเศรษฐกิจประมาณ 5% ต่อปีเพื่อบรรลุเป้าหมายนี้
• กลยุทธ์เน้นสามกลไกหลัก:
• การส่งเสริมการลงทุน,
• ความเป็นผู้นำของภาคเอกชน,
• การติดตามอย่างต่อเนื่อง
• รัฐบาลวางแผนที่จะขับเคลื่อนการเติบโตโดยการลงทุนผ่านอุตสาหกรรมใหม่ 7 ประเภท
• Thailand Fast Pass กำลังถูกวางตำแหน่งเป็นมาตรการเพื่อแก้ปัญหาอุปสรรคการลงทุน
• การลงทุนเติบโต 10% ในไตรมาสแรกและ 14% ในไตรมาสที่สองซึ่งเป็นระดับสูงสุดใน 13 ปี
• คณะกรรมการร่วมภาคเอกชนและรัฐบาลจะติดตามความก้าวหน้าและรายงานต่อนายกรัฐมนตรีทุกสองเดือน
• คณะกรรมการร่วมการค้าภาคอุตสาหกรรมและธนาคารระบุว่าเครื่องยนต์ขับเคลื่อนการเติบโตใหม่ต้องการระบบนิเวศสนับสนุน โดยเฉพาะพลังงานสะอาดและเศรษฐกิจคาร์บอนต่ำ โครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลและข้อมูล และระบบการเงิน
• ข้อเสนอแนะจาก Bangkok Business Summit จะถูกสรุปเป็นสมุดปกขาวเพื่อใช้และเสนอต่อเวที IMF–World Bank

ผลกระทบต่อ กนอ.:

• กนอ.อาจต้องเผชิญกับความต้องการที่เพิ่มขึ้นสำหรับนิคมอุตสาหกรรมที่รองรับภาคส่วนที่มีมูลค่าสูงมากกว่าการผลิตแบบดั้งเดิมเพียงอย่างเดียว
• ความสามารถแข่งขันของนิคมในอนาคตจะขึ้นอยู่กับคุณภาพของระบบนิเวศ: สาธารณูปโภค พลังงานสะอาด การเชื่อมต่อดิจิทัล โลจิสติกส์ กำลังคน ความเชื่อมโยงกับการวิจัยและพัฒนา และการอำนวยความสะดวกทางกฎระเบียบ
• Thailand Fast Pass และการติดตามของ JPPC อาจเพิ่มแรงกดดันให้กับกระบวนการอนุมัติการลงทุนที่รวดเร็วและมีการประสานงานมากขึ้น
• พอร์ตโฟลิโอของ กนอ. อาจต้องสอดคล้องกับอุตสาหกรรมใหม่เจ็ดประเภทและเครื่องยนต์ขับเคลื่อนการเติบโตระดับชาติ เพื่อดึงดูดการลงทุนที่มีมูลค่าสูงกว่า

แนวทางที่ กนอ. ควรดำเนินการ:

• กนอ.อาจพิจารณาแผนที่ความพร้อมของนิคมต่อต้านประเภทอุตสาหกรรมใหม่เจ็ดประเภทเมื่อมีการกำหนดอย่างเป็นทางการ
• การเตรียมการเชิงกลยุทธ์อาจรวมถึงการระบุพื้นที่นิคมที่เหมาะสมสำหรับผู้ลงทุนที่ใช้พลังงานสะอาดสูง ขับเคลื่อนข้อมูลสูง และการผลิตขั้นสูง
• ความพยายามในการอำนวยความสะดวกในการลงทุนอาจสอดคล้องกับ Thailand Fast Pass และกลไกของ JPPC เพื่อลดความขัดแย้งสำหรับนักลงทุน
• พื้นที่โฟกัสที่มีศักยภาพรวมถึงการสร้างพันธมิตรระบบนิเวศกับหน่วยงานสาธารณูปโภค หน่วยงานฝีมือ สำนักงานส่งเสริมการลงทุน ผู้ให้บริการโลจิสติกส์ สถาบันเทคโนโลยี และสถาบันการเงิน

ระยะเวลาผลกระทบ: ระยะสั้น

ระดับความเสี่ยง: ปานกลาง

ประเด็นที่ควรติดตาม:

• คำจำกัดความสุดท้ายของอุตสาหกรรมใหม่เจ็ดประเภท
• กลไกการดำเนินงานของ Thailand Fast Pass
• ผลลัพธ์ของการรายงานของ JPPC ทุกสองเดือน
• ข้อเสนอแนะจากสมุดปกขาวจาก Bangkok Business Summit
• แรงขับเคลื่อนการลงทุนหลังจากการเติบโต Q1 +10% และ Q2 +14%

อ้างอิง:

1. Bangkok Biznews
   https://www.bangkokbiznews.com/economics/1250381

2. Bangkok Biznews
   https://www.bangkokbiznews.com/economics/1250378

ประเด็นหลัก 3

ความมั่นคงด้านพลังงานและเส้นทางการเปลี่ยนผ่านกลายเป็นศูนย์กลางของความสามารถในการแข่งขันภาคอุตสาหกรรม

การประเมินเชิงยุทธศาสตร์:
ความเสี่ยงด้านพลังงานอุตสาหกรรมของประเทศไทยมีสองชั้น ชั้นที่ทันทีคือตามการผันผวนภายนอกจากความตึงเครียดในตะวันออกกลาง ราคาน้ำมัน ความเสี่ยงการส่ง LNG และแรงกดดันต้นทุนดีเซล โดยชั้นเชิงโครงสร้างคือยุทธศาสตร์การเปลี่ยนผ่านของไทย ซึ่งแก๊สยังมีความสำคัญต่อความเสถียร CCS กำลังถูกวางตำแหน่งสำหรับการลดคาร์บอนในภาคอุตสาหกรรม และ SMR ถูกบรรจุใน PDP 2569 แต่เผชิญข้อกำหนดกฎระเบียบสูง

สำหรับ กนอ. ความสามารถในการแข่งขันอุตสาหกรรมจะขึ้นอยู่กับความสามารถในการให้พลังงานที่เชื่อถือได้ ต้นทุนที่แข่งขันได้ และเป็นพลังงานคาร์บอนต่ำให้กับผู้เช่า โดยเฉพาะ data center อุตสาหกรรมเกี่ยวกับเซมิคอนดักเตอร์ เคมีภัณฑ์ โลจิสติกส์ และผู้ผลิตที่ใช้พลังงานมาก

สัญญาณสำคัญจากข่าว:

• OilPrice.com รายงานว่า ADNOC ยังคงโหลด LNG ขณะที่ความเสี่ยงในช่องแคบฮอร์มุซยังคงเพิ่มขึ้น
• OilPrice.com รายงานว่า Brent crude ใกล้แตะ US$96 เนื่องจากความขัดแย้งที่เกี่ยวข้องกับอิหร่านยังคงกดดันตลาดน้ำมัน
• OilPrice.com รายงานว่าราคาดีเซลในสหรัฐฯ กำลังพุ่งสู่ระดับสูงสุดตลอดกาล
• รายงานในประเทศระบุว่าราคาน้ำมันดิบเพิ่มขึ้นเนื่องจากความตึงเครียดระหว่างสหรัฐฯ - อิหร่านยังคงดำเนินต่อไป
• PTT เสนอว่าแก๊สธรรมชาติควรเป็นเชื้อเพลิงสำคัญในเส้นทางการเปลี่ยนผ่านของประเทศไทย เพื่อรักษาความเสถียรของระบบและควบคุมต้นทุนไฟฟ้า
• PTT เน้นใช้แก๊สในประเทศจากอ่าวไทยเป็นส่วนสำคัญของการจัดหาประเทศ และเรียกร้องให้มีการสำรวจและพัฒนาแก๊สเพิ่มเติม
• PTT เสนอเร่งเตรียมความพร้อม Carbon Capture and Storage เพื่อสนับสนุนอุตสาหกรรมคาร์บอนต่ำ
• PDP 2569 รวมความสามารถของ SMR 9,000 เมกะวัตต์
• สำนักงานปรมาณูแห่งชาติระบุว่าโรงไฟฟ้า SMR แห่งหนึ่งจะต้องมีใบอนุญาตมากกว่า 40 ใบจากหลายหน่วยงาน
• ไทยต้องพบกับ 19 IAEA Milestone ที่ครอบคลุมนโยบาย ทรัพยากรมนุษย์ กฎระเบียบ และการมีส่วนร่วมของประชาชนก่อนที่โครงการนิวเคลียร์จะสามารถดำเนินการได้
• พระราชบัญญัติความรับผิดชอบนิวเคลียร์ผ่านการรับฟังความคิดเห็นของประชาชนและคณะกรรมการพลังงานนิวเคลียร์ และกำลังพิจารณาก่อนยื่นต่อรัฐสภา
• วงจรใบอนุญาต SMR รวมถึงหกขั้นตอนตั้งแต่การเลือกที่ การก่อสร้าง การทดสอบระบบ การว่าจ้าง การดำเนินงาน และการยกเลิก โดยทบทวน Safety Analysis Report ทุก 10 ปี

ผลกระทบต่อ กนอ.:

• ความผันผวนของราคาน้ำมันเชื้อเพลิงสามารถทำให้ต้นทุนการขนส่ง โลจิสติกส์ และการผลิตเพิ่มขึ้นในนิคมอุตสาหกรรม
• ความเสี่ยงความมั่นคงในการจัดหาน้ำมันและ LNG อาจส่งผลต่อการรับรู้ของนักลงทุนต่อความเสถียรต้นทุนการดำเนินงานของประเทศไทย
• แก๊ส การอัพเกรดโครงข่าย การจัดเก็บ CCS และพลังงานคาร์บอนต่ำระยะยาวจะกำหนดความสามารถของไทยในการดึงดูดอุตสาหกรรมที่ใช้พลังงานสูงและมีมูลค่าสูง
• SMR อาจมีความสำคัญเชิงยุทธศาสตร์ในระยะยาว แต่ความพร้อมด้านกฎระเบียบ การยอมรับของสาธารณะ การอนุมัติและศักยภาพของสถาบันยังคงเป็นข้อจำกัดใหญ่
• ความพร้อม CCS อาจกลายเป็นสิ่งสำคัญสำหรับเคมีภัณฑ์ การกลั่น เหล็ก ปูนซีเมนต์ และผู้เช่าที่มีคาร์บอนสูงอื่นๆ

แนวทางที่ กนอ. ควรดำเนินการ:

• กนอ.อาจพิจารณาเสริมความเข้มแข็งในการวางแผนพลังงานระดับนิคม รวมถึงการเข้าถึงพลังงานหมุนเวียน การมีประสิทธิภาพพลังงาน การจัดการอุปสงค์ และตัวเลือกการสำรองพลังงาน
• การประสานงานเชิงกลยุทธ์กับหน่วยงานด้านพลังงานและสาธารณูปโภคอาจมีประโยชน์สำหรับกลุ่มอุตสาหกรรมที่มีโหลดสูงและการจัดหาพลังงานคาร์บอนต่ำในอนาคต
• กนอ. อาจติดตามการพัฒนาเชิงนโยบาย CCS และประเมินว่าคลัสเตอร์อุตสาหกรรมใดอาจได้รับประโยชน์จากโครงสร้างพื้นฐานการลดคาร์บอนร่วมกัน
• การวางแผนในระยะยาวอาจติดตามความพร้อมด้านกฎระเบียบ SMR โดยไม่สมมติการมีอยู่ในระยะสั้น

ระยะเวลาผลกระทบ: ทันทีถึงระยะยาว

ระดับความเสี่ยง: สูง

ประเด็นที่ควรติดตาม:

• สภาพการจัดส่งในช่องแคบฮอร์มุซและความต่อเนื่องในการบรรทุก LNG
• การเคลื่อนไหวของราคาน้ำมัน Brent และดีเซล
• การสำรวจและแนวโน้มการจัดหาแก๊สในประเทศไทย
• นโยบาย CCS ความพร้อมของที่จัดเก็บ และรูปแบบการประยุกต์ใช้ในอุตสาหกรรม
• การดำเนินงานของ PDP 2569 และ Milestone ด้านกฎระเบียบ SMR
• ความคืบหน้าของพระราชบัญญัติความรับผิดชอบนิวเคลียร์

อ้างอิง:

1. OilPrice.com
   https://oilprice.com/Latest-Energy-News/World-News/ADNOC-Keeps-Loading-LNG-as-Hormuz-Risks-Intensify.html

2. OilPrice.com
   https://oilprice.com/Latest-Energy-News/World-News/Brent-Nears-96-as-Iran-Conflict-Keeps-Oil-Market-on-Edge.html

3. Bangkok Biznews
   https://www.bangkokbiznews.com/sustainability/1250469

4. Thansettakij
   https://www.thansettakij.com/economy/energy/668133

ประเด็นหลัก 4

Supply Chain ของเซมิคอนดักเตอร์ ยานยนต์ และอิเล็กทรอนิกส์เผชิญการคัดกรองทางภูมิรัฐศาสตร์ที่เพิ่มขึ้น

การประเมินเชิงยุทธศาสตร์:
Supply chain การผลิตขั้นสูงกำลังถูกปรับโครงสร้างโดยภูมิรัฐศาสตร์ การควบคุมเทคโนโลยี และการคัดกรองความมั่นคงแห่งชาติ การลงทุนในเซมิคอนดักเตอร์ยังแข็งแกร่งทั่วโลก แต่ความสามารถของไทยในการสร้างระบบนิเวศเซมิคอนดักเตอร์จะได้รับผลกระทบจากนโยบายของสหรัฐฯ การตรวจสอบ supply chain ที่เชื่อมโยงจีน และความต้องการของนักลงทุนสำหรับสถานที่การผลิตที่มีความปลอดภัยและเป็นไปตามกฎระเบียบ

นี่ทำให้สถานที่ใน ASEAN ที่สามารถเสนอความเป็นกลาง การตรวจสอบย้อนกลับ การรับรองผู้ให้บริการ สาธารณูปโภคที่เชื่อถือได้ และความเชื่อมั่นด้านกฎระเบียบได้รับความนิยม กนอ. อาจวางตำแหน่งนิคมให้เป็นสภาพแวดล้อมที่ควบคุมสำหรับการผลิตที่มีมาตรฐานสูงขึ้นหากมาตรฐานโครงสร้างพื้นฐานและการกำกับดูแลถูกยกระดับตาม

สัญญาณสำคัญจากข่าว:

• ยอดขายอุปกรณ์เซมิคอนดักเตอร์ทั่วโลกทะลุ US$40.53 พันล้านในไตรมาสที่สองตาม thelec.net
• Lowy Institute รายงานว่าแผนเซมิคอนดักเตอร์ของไทยเผชิญ “ปัญหาวอชิงตัน” ที่สะท้อนข้อจำกัดภูมิรัฐศาสตร์ของสหรัฐฯ ต่อการพัฒนาระบบนิเวศเซมิคอนดักเตอร์
• CNBC รายงานว่าผู้ผลิตรถยนต์กระตุ้น Congress สหรัฐฯ ให้ห้ามรถยนต์เชื่อมต่อของจีนในสหรัฐฯ อย่างถาวร
• SupplyChainDive รายงานว่าผู้ค้าปลีกนอกตลาดกำลังหารือเกี่ยวกับการคืนภาษี ซึ่งสะท้อนถึงความไม่แน่นอนเกี่ยวกับการจัดการภาษี
• GE Appliances กำลังลงทุน US$1 พันล้านในการย้ายฐานการผลิตจากเม็กซิโกไปยังเคนทักกี ตาม Manufacturing Dive
• ข้อมูล supply chain ระบุว่านโยบายการค้าของสหรัฐฯ จำกัดยานยนต์เชื่อมต่อและอิเล็กทรอนิกส์จากจีนเพิ่มขึ้น กดดันผู้ผลิตให้กระจายส่วนประกอบที่มาจากจีน

ผลกระทบต่อ กนอ.:

• นักลงทุนในเซมิคอนดักเตอร์และอิเล็กทรอนิกส์จะต้องการไฟฟ้าที่มีความน่าเชื่อถือสูง น้ำ การบำบัดน้ำเสีย สภาพแวดล้อมการผลิตที่สะอาด ความปลอดภัย และการบริหารจัดการที่ปฏิบัติตามกฎระเบียบ
• Supply chain ของอิเล็กทรอนิกส์ยานยนต์และรถยนต์เชื่อมต่ออาจต้องการการสถานะการผลิตจากแหล่งที่มีความน่าเชื่อถือและลดการพึ่งพาส่วนประกอบจากจีนสำหรับการเข้าถึงตลาดสหรัฐฯ
• การย้ายฐานการผลิตไปยังสหรัฐฯ สร้างแรงกดดันในการแข่งขัน แต่ก็เปิดโอกาสให้ไทยดึงดูดการลงทุน China+1 และการลงทุนที่หลีกเลี่ยงความเสี่ยงใน ASEAN
• ความสามารถของ กนอ. ในการสนับสนุนคลัสเตอร์ผู้ให้บริการที่ได้รับการรับรองอาจกลายเป็นจุดเด่นสำหรับการลงทุนการผลิตที่มีความแม่นยำขั้นสูง

แนวทางที่ กนอ. ควรดำเนินการ:

• กนอ. อาจพิจารณาระบุที่ตั้งนิคมที่เหมาะสมสำหรับการผลิตเซมิคอนดักเตอร์แบบ back-end คลัสเตอร์อิเล็กทรอนิกส์ ส่วนประกอบความแม่นยำ และยานยนต์อิเล็กทรอนิกส์
• การอำนวยความสะดวกในการลงทุนอาจเน้นที่การปฏิบัติตามกฎเกณฑ์ของ supply chain การตรวจสอบย้อนกลับ สาธารณูปโภคที่ปลอดภัย และการกระจายความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์
• พื้นที่ความร่วมมือที่มีศักยภาพรวมถึงสิ่งจูงใจจากสำนักงานส่งเสริมการลงทุน การรับรองผู้ให้บริการ ห่วงโซ่กำลังคน และมาตรฐานโครงสร้างพื้นฐานสำหรับการผลิตขั้นสูง
• การติดตามอาจเน้นที่นโยบายเซมิคอนดักเตอร์ของสหรัฐฯ ข้อจำกัดเกี่ยวกับยานยนต์เชื่อมต่อ และกฎภาษีที่มีผลต่อการผลิตที่มาจาก ASEAN

ระยะเวลาผลกระทบ: ระยะสั้น

ระดับความเสี่ยง: สูง

ประเด็นที่ควรติดตาม:

• การเปลี่ยนแปลงภาษีหรือการควบคุมเทคโนโลยีเซมิคอนดักเตอร์ของสหรัฐฯ
• ข้อจำกัดยานยนต์ที่เชื่อมต่อของสหรัฐฯ และการจัดการส่วนประกอบจีน
• วัฏจักรการลงทุนในอุปกรณ์เซมิคอนดักเตอร์
• การตอบสนองของยุทธศาสตร์เซมิคอนดักเตอร์ของไทยต่อนโยบายข้อจำกัดของสหรัฐฯ
• การประกาศการย้ายฐานการผลิตของผู้ผลิตรายใหญ่

อ้างอิง:

1. thelec.net
   https://news.google.com/rss/articles/CBMiZ0FVX3lxTE5wdk12X1B0NWRXUE90NndLZ0Z4T1lWY2pER3NSUlNralhQSmFENE5USGkxa1lxSFJUclV0cmxVVHFrcDBnOEViTGVxazNXckhlclE2WUdROGxZeC1ENEcyWm5QVWJ4dUk?oc=5

2. Lowy Institute
   https://news.google.com/rss/articles/CBMiogFBVV95cUxQeUl2cklxMDItRkRFdlFzMW5LVVNSQjc3ZGl5Wlp1OWxJRkxRM0RsQ3JFM2VGTkZDWXRKaUhOazlHLVlSQ3UtaGFBYlRtYk1ncjE4b2JwNllaSXBKb25tRnkwMFdMUUVoZjFyaHpMWEJaTWQ4YW5OVlBDSTlLSlJ4cTJVVGh3RkFBanJuN241b0cxZGJzU01UV0paWnltOGpKTUE?oc=5

3. CNBC
   https://www.cnbc.com/2026/09/03/chinese-vehicles-congress.html

4. Manufacturing Dive
   https://www.manufacturingdive.com/news/ge-appliances-invest-1b-shift-production-mexico-to-kentucky/829467/

ประเด็นหลัก 5

CBAM และการปฏิบัติตามคาร์บอนกำลังกลายเป็นโครงสร้างพื้นฐานทางการเข้าถึงตลาดสำหรับอุตสาหกรรมที่มุ่งเน้นส่งออก

การประเมินเชิงยุทธศาสตร์:
การควบคุมคาร์บอนกำลังเคลื่อนจากการวางตำแหน่ง ESG สู่โครงสร้างพื้นฐานการเข้าถึงตลาด พัฒนาการที่เกี่ยวกับ CBAM ในยุโรปและสหราชอาณาจักรส่งสัญญาณว่าผู้ส่งออกจะต้องมีข้อมูลคาร์บอนที่ตรวจสอบได้ การปรับการตั้งราคาคาร์บอนที่ยอมรับได้ และระบบการผลิตที่ปล่อยโลวเอมิชั่น เพื่อลดความสามารถในการแข่งขัน

สำหรับ กนอ. นี่การยกระดับความสำคัญของการวัดคาร์บอนระดับนิคม การเข้าถึงพลังงานสะอาด โครงสร้างพื้นฐานวงกลม และการสนับสนุนผู้เช่าสำหรับการปฏิบัติตามข้อกำหนดการส่งออก นี่ไม่ใช่แค่ปัญหาทางสิ่งแวดล้อม แต่มันกลายเป็นปัญหาการค้า การลงทุน และสถานที่ตั้งอุตสาหกรรม

สัญญาณสำคัญจากข่าว:

• Greater Birmingham Chambers of Commerce รายงานว่า ผู้เชี่ยวชาญด้านโลจิสติกส์เตือนเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลง CBAM ที่จะเกิดขึ้น
• SteelRadar รายงานว่าสหราชอาณาจักรยอมรับ 15 โครงการตั้งราคาคาร์บอนภายใต้ CBAM
• ข่าวกรอง Google News เน้นย้ำว่ากฎ CBAM ในยุโรปและสหราชอาณาจักรกำลังเพิ่มความต้องการการปฏิบัติตามข้อกำหนดสำหรับผู้ส่งออก
• SME D Bank เสนอกู้ Green Productivity ดอกเบี้ยเฉลี่ย 3% ต่อปีในสามปีแรก และวงเงินสินเชื่อสูงสุด 30 ล้านบาท สำหรับการลงทุนในพลังงานแสงอาทิตย์ เครื่องจักรใหม่ และการเปลี่ยนแปลงธุรกิจสู่ความยั่งยืน
• SME D Bank ตั้งเป้ายอดสินเชื่อทั้งหมด 80,000 ล้านบาทปีนี้ โดยได้จัดสรร 10,000 ล้านบาทให้กับภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง และได้เบิกจ่ายไปแล้วกว่า 7,000 ล้านบาท เหลือประมาณ 3,000 ล้านบาท

ผลกระทบต่อ กนอ.:

• ผู้เช่าที่มุ่งเน้นการส่งออกอาจต้องเผชิญกับต้นทุนการปฏิบัติตามข้อกำหนดที่สูงขึ้นหากข้อมูลคาร์บอนระดับนิคมและการเข้าถึงพลังงานสะอาดไม่เพียงพอ
• โครงสร้างพื้นฐานคาร์บอนในนิคมอุตสาหกรรมอาจกลายเป็นจุดแตกต่างสำหรับนักลงทุนที่ให้บริการตลาด EU และสหราชอาณาจักร
• ผู้ส่งออก SME อาจต้องการการเงิน การสนับสนุนด้านเทคนิค และโครงสร้างพื้นฐานร่วมในการอัพเกรดเครื่องจักร ระบบพลังงานแสงอาทิตย์ การประหยัดพลังงาน และความสามารถในการรายงาน
• เศรษฐกิจแบบวงกลม การฟื้นฟูวัสดุ และโมเดลสาธารณูปโภคคาร์บอนต่ำสามารถเพิ่มขีดความสามารถนิคมได้ แม้จะยังไม่มีกฎหมายรีไซเคิลเฉพาะออกมาก็ตาม

แนวทางที่ กนอ. ควรดำเนินการ:

• กนอ. อาจพิจารณาพัฒนาความพร้อมด้านข้อมูลคาร์บอนระดับนิคม ตัวเลือกจัดซื้อพลังงานหมุนเวียน และการสนับสนุนการรายงานคาร์บอนของผู้เช่า
• การประสานงานเชิงกลยุทธ์กับสถาบันการเงินอาจช่วยให้ผู้เช่าเข้าถึงการเงินเพื่อเพิ่มผลิตภาพแบบยั่งยืน
• พื้นที่โฟกัสที่มีศักยภาพรวมถึงเครื่องมือการบันทึกคาร์บอนแบบร่วม พื้นที่พลังงานสะอาด โปรแกรมประหยัดพลังงาน และโครงสร้างพื้นฐานของเศรษฐกิจแบบวงกลมในอนาคต
• การติดตามควรรวมถึงการขยายขอบเขตของ CBAM โครงการการตั้งราคาคาร์บอนที่ยอมรับได้ และความสอดคล้องเชิงนโยบายของไทย

ระยะเวลาผลกระทบ: ระยะสั้น

ระดับความเสี่ยง: สูง

ประเด็นที่ควรติดตาม:

• กฎการดำเนินงาน CBAM ของ EU และสหราชอาณาจักร
• โครงการการตั้งราคาคาร์บอนและการรายงานที่ยอมรับ
• การตั้งราคาคาร์บอนภายในประเทศไทยและกรอบ MRV
• ความพร้อมของภาคส่งออกในเหล็ก อลูมิเนียม ซีเมนต์ ปุ๋ย เคมีภัณฑ์ และสินค้าใช้พลังงานสูง
• ความพร้อมของการเงินสีเขียวสำหรับผู้เช่า SME

อ้างอิง:

1. Greater Birmingham Chambers of Commerce
   https://news.google.com/rss/articles/CBMi3AFBVV95cUxPaHVZMFhqNjd4amJwYkstdjZjby1iZXdTSFpsMzV0bHRfX1RGN0JOMTd0WWNxVjRTZ2pDWm9LVkltR1hESXpnLVBNZHFJb0gwUEVaekFVY0hiQlBlNzJUbmJQRUFmNklNdDV5N0xhUkE3V25BRk5JdWdvU25jcmZjbk00YVEwQlFyMzBVSng5ZlNRVE84aEZPMXpYQTJzN1JFbDU4MlBtNTlmS0pFaXhUQkowNDBQMVhuc1E3OFhha3pmYVF6cnhyOVZBcUc3QWtCenZNblcwU1BzdWwx?oc=5

2. SteelRadar
   https://news.google.com/rss/articles/CBMijAFBVV95cUxQWXZENmJfRmdTUzA4YTBmTEVQVjBCSjRON1Jaa3VjX0V6MDE5aVlGcnN1aUhsYzhWNVo4RTVucmFNU0lHR2tua1Nhd1JuM3NfdGVRdFlycHJ3N1phQ29ZYW9hZ25CNU5JU0xMSVl4VGN0QzUwTjRmQ1ZFb0FPSmJ5UmJZRjhVOF9MMWNDcw?oc=5

3. Bangkok Biznews
   https://www.bangkokbiznews.com/economics/1250419

ประเด็นหลัก 6

ขีดความสามารถในการแข่งขันของโลジิสติกส์กำลังเคลื่อนไปจาก Koridor ทางกายภาพสู่ระบบ Rail–Road–Port–Customs–Data ที่บูรณาการ

การประเมินเชิงยุทธศาสตร์:
ความได้เปรียบทางภูมิศาสตร์ของไทยระหว่าง ASEAN จีน อินเดีย และเอเชียใต้ยังไม่ถูกใช้ประโยชน์เต็มที่หากไม่เชื่อมต่อโครงสร้างโลจิสติกส์กับพิธีการศุลกากร กฎระเบียบข้ามพรมแดน ระบบข้อมูล และบริการห่วงโซ่อุปทานเพิ่มค่า การเปลี่ยนแปลงในโมเดลการเติมเต็มระดับโลกและกฎระเบียบศุลกากรเสริมแนวทางนี้ เนื่องจากบริษัทกำลังออกแบบเครือข่ายเพื่อลดค่าใช้จ่ายด้านการปฏิบัติตามข้อกำหนด การเติมเต็มในท้องถิ่น และควบคุมต้นทุนการจัดส่ง

สำหรับ กนอ. นิคมโลジิสติกส์และโคริงอุตสาหกรรมจำเป็นต้องพัฒนาเกินกว่าการเป็นคลังสินค้า ไปสู่แพลตฟอร์มห่วงโซ่อุปทานระดับภูมิภาคที่บูรณาการกับศุลกากร การตรวจสอบการติดตามดิจิทัล การเชื่อมต่อหลายรูปแบบ และการประมวลผลที่มีมูลค่าเพิ่ม

สัญญาณสำคัญจากข่าว:

• การวิจัยของ ITD ระบุว่าไทยมีความได้เปรียบทางภูมิศาสตร์ในฐานะตัวเชื่อมต่อระหว่าง ASEAN จีน อินเดีย และเอเชียใต้
• ITD เน้นย้ำว่าการเชื่อมต่อทางรถไฟเพียงอย่างเดียวยังไม่เพียงพอ ต้องเชื่อมต่อกับถนน ท่าเรือ ศุลกากร และกฎระเบียบข้ามพรมแดนเพื่อสร้างห่วงโซ่อุปทานระดับภูมิภาคที่ต่อเนื่อง
• ITD ยังได้เน้นความต้องการสำหรับมาตรฐานข้อมูลทั่วไปและการกำกับดูแลที่ชัดเจนเพื่อความสามารถในการตรวจสอบย้อนกลับ โดยเฉพาะในการส่งออกสินค้าเกษตร เช่น ทุเรียนที่การเชื่อมโยงข้อมูลระดับแหล่งที่มายังคงจำกัด
• ITD แนะนำให้ยกระดับกิจกรรม SEZ และ corridor เศรษฐกิจจากการประกอบระดับกลางไปสู่การวิจัยและพัฒนา/ออกแบบระดับบนและการสร้างแบรนด์/การตลาดระดับล่าง
• SupplyChainDive รายงานว่าเจ้าของ Temu กำลังลงทุนในการเติมเต็มในท้องถิ่นเพื่อตอบโต้การเปลี่ยนแปลง de minimis
• SupplyChainDive รายงานว่า Amazon Shipping กำลังเตรียมค่าใช้จ่ายการส่งมอบช่วงวันหยุดปี 2026
• ข้อมูลการชำระจากห่วงโซ่อุปทานระบุว่ากฎนำเข้าของ US/EU ใหม่และค่าใช้จ่ายการส่งสินค้ากำลังขับเคลื่อนการลงทุนในการเติมเต็มภายในประเทศและความสามารถด้านโลจิสติกส์

ผลกระทบต่อ กนอ.:

• นิคมอุตสาหกรรมที่เชื่อมต่อกับท่าเรือ ทางรถไฟ ทางหลวง ศุลกากร และระบบการติดตามดิจิทัลสามารถดึงดูดฟังก์ชันโลจิสติกส์และการผลิตที่มีมูลค่าเพิ่มได้
• ความสามารถในการแข่งขันของ SEZ และ corridor จะขึ้นอยู่กับว่าบริษัทสามารถเข้าถึงการอำนวยความสะดวกด้านศุลกากร มาตรฐานข้อมูล การสนับสนุนการใช้ FTA และประสิทธิภาพในการจัดการกฎระเบียบข้ามพรมแดนได้หรือไม่
• เทรนด์การเติมเต็มในท้องถิ่นอาจเพิ่มความต้องการสำหรับการกระจายสินค้าในภูมิภาค โลจิสติกส์ e-commerce คลังสินค้าผูกพัน การบรรจุภัณฑ์ และบริการเสริมมูลค่า
• ความสามารถในการตรวจสอบย้อนกลับกำลังกลายเป็นข้อกำหนดในการเข้าถึงตลาด โดยเฉพาะสำหรับอาหาร การแปรรูปที่เชื่อมโยงกับการเกษตร และห่วงโซ่อุปทานการส่งออก

แนวทางที่ กนอ. ควรดำเนินการ:

• กนอ. อาจพิจารณาพัฒนานิคมที่เชื่อมโยงกับโลจิสติกส์ให้เป็นแพลตฟอร์มบูรณาการที่รวมที่ดินอุตสาหกรรม คลังสินค้าการสนับสนุนศุลกากร ระบบดิจิทัล และการเชื่อมต่อหลายรูปแบบ
• การเตรียมความพร้อมเชิงกลยุทธ์อาจรวมถึงการประสานงานกับศุลกากร หน่วยงานขนส่ง ผู้ดำเนินการท่าเรือ และแพลตฟอร์มการตรวจสอบย้อนกลับดิจิทัล
• โมเดลพัฒนานิคมอาจมีการให้ความสำคัญกับโลจิสติกส์ที่มีมูลค่าเพิ่ม ห่วงโซ่เย็น การบรรจุภัณฑ์ การกระจายสินค้าแบบข้ามพรมแดน และบริการที่สอดคล้องกับการส่งออก
• การติดตามควรรวมถึงการเปลี่ยนแปลงกฎศุลกากร รูปแบบการลงทุนในการเติมเต็ม พฤติกรรมการเพิ่มค่าใช้จ่ายการขนส่ง และการแข่งขัน corridor ระดับภูมิภาค

ระยะเวลาผลกระทบ: ระยะสั้น

ระดับความเสี่ยง: ปานกลาง

ประเด็นที่ควรติดตาม:

• นโยบายการบูรณาการระหว่างรถไฟ–ถนน–ท่าเรือ
• การปฏิรูปการกำกับดูแลศุลกากรและข้ามพรมแดน
• มาตรการยกระดับ SEZ
• การเติมเต็มในท้องถิ่นโดยแพลตฟอร์มหลัก
• เทรนด์ค่าใช้จ่ายการขนส่งและความสามารถการแข่งขันด้านโลจิสติกส์ใน ASEAN
• ข้อกำหนดการตรวจสอบย้อนกลับในตลาดส่งออกหลัก

อ้างอิง:

1. Bangkok Biznews
   https://www.bangkokbiznews.com/economics/1250489

2. SupplyChainDive
   https://www.supplychaindive.com/news/temu-owner-invests-in-local-fulfillment-in-face-of-de-minimis-changes/829446/

3. SupplyChainDive
   https://www.supplychaindive.com/news/amazon-shipping-readies-2026-holiday-delivery-surcharges/829550/

ประเด็นหลัก 7

พื้นฐานของ SME ในภาคอีสานเพิ่มโอกาสในการแปลงความแข็งแกร่งของวัสดุดิบเป็นอุตสาหกรรมการแปรรูประดับภูมิภาค

การประเมินเชิงยุทธศาสตร์:
ภาคอีสานมีฐาน SME และฐานปศุสัตว์ที่ใหญ่ แต่ยังถูกจำกัดโดยช่องว่างในการประมวลผลกลางและปลายน้ำ ภาคเนื้อวัวแสดงถึงปัญหาการพัฒนาอุตสาหกรรมที่กว้างขึ้น: ภูมิภาคอาจมีวัสดุดิบแต่สูญเสียมูลค่าเมื่อการเชือด การประมวลผลอาหาร ห่วงโซ่เย็น การบรรจุภัณฑ์ และสิ่งอำนวยความสะดวกมาตรฐานการส่งออกไม่เพียงพอ

สำหรับ กนอ. ชี้ให้เห็นโอกาสในการใช้โมเดลนิคมอุตสาหกรรมระดับภูมิภาคที่มุ่งเน้นการแปรรูปสินค้าเกษตร ห่วงโซ่เย็น การยกระดับ SME การเพิ่มผลิตภาพที่ยั่งยืน และการเชื่อมต่อโลจิสติกส์

สัญญาณสำคัญจากข่าว:

• สำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมรายงานว่า SME ในภาคอีสานมีสัดส่วนประมาณ 23% ของ SME ทั้งประเทศ
• ประมาณ 90% ของผู้ประกอบการในภูมิภาคคือธุรกิจขนาดย่อย
• ภาคอีสานคิดเป็นประมาณ 60% ของโคเนื้อของไทย
• การส่งออกโคเป็นๆ ไปเวียดนามเติบโตแข็งแกร่ง แต่ไทยยังส่งออกสัตว์เป็นๆ เป็นส่วนใหญ่
• ภูมิภาคขาดโรงเชือดมาตรฐานสากลและความสามารถในการประมวลผลเนื้อ
• SME D Bank ตั้งเป้ายอดสินเชื่อทั้งหมด 80,000 ล้านบาทปีนี้
• SME D Bank จัดสรร 10,000 ล้านบาทให้กับภาคอีสานตอนล่าง โดยได้เบิกจ่ายแล้วกว่า 7,000 ล้านบาท เหลือประมาณ 3,000 ล้านบาท
• สินเชื่อ Green Productivity ให้ดอกเบี้ยเฉลี่ย 3% ต่อปีในสามปีแรกและวงเงินสินเชื่อสูงสุด 30 ล้านบาทสำหรับพลังงานแสงอาทิตย์ เครื่องจักรใหม่ และการเปลี่ยนแปลงธุรกิจสู่ความยั่งยืน
• OSMEP แนะนำให้ SME ยอมรับการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัล AI e-commerce และ live commerce เพื่อปรับปรุงผลิตภาพและการเข้าถึงตลาด

ผลกระทบต่อ กนอ.:

• ความสามารถในการแข่งขันอุตสาหกรรมระดับภูมิภาคสามารถเพิ่มขึ้นได้โดยการเพิ่มความสามารถในการประมวลผลใกล้แหล่งที่มาของวัสดุดิบ
• กิจกรรมอุตสาหกรรมที่เป็นไปได้รวมถึงโรงเชือดมาตรฐาน การประมวลผลเนื้อ การจัดเก็บในตู้เย็น การบรรจุภัณฑ์ โลจิสติกส์ ห้องปฏิบัติการตรวจสอบความปลอดภัยของอาหาร และบริการส่งออก
• การเงินสีเขียวและการยกระดับดิจิทัลสามารถสนับสนุนการเปลี่ยนแปลง SME จากกิจกรรมระดับไมโครสู่การจัดหาห่วงโซ่อุปทานอุตสาหกรรม
• การพัฒนานิคมระดับภูมิภาคสามารถสนับสนุนการนำเข้าสู่อุตสาหกรรมอย่างมีส่วนรวมขณะที่รักษามูลค่าและการจ้างงานภายในเศรษฐกิจท้องถิ่นได้มากขึ้น

แนวทางที่ กนอ. ควรดำเนินการ:

• กนอ. อาจพิจารณาประเมินโมเดลนิคมหรือคลัสเตอร์ระดับภูมิภาคสำหรับการแปรรูปสินค้าเกษตรและอุตสาหกรรมที่เชื่อมโยงกับห่วงโซ่เย็นในภาคอีสาน
• การพิจารณาด้านความพร้อมด้านโครงสร้างพื้นฐานรวมถึงน้ำ น้ำเสีย สาธารณูปโภคในเกรดอาหาร การจัดเก็บเย็น การเข้าถึงโลจิสติกส์ พลังงานหมุนเวียน และสิ่งอำนวยความสะดวกในการปฏิบัติตาม
• การอำนวยความสะดวกในการลงทุนอาจเน้นที่ผู้ประมวลผล บริษัทบรรจุภัณฑ์ ผู้ดำเนินการห่วงโซ่เย็น และผู้ให้บริการข้อมูลเทคโนโลยี SME
• การติดตามอาจรวมถึงการค้าโคที่เชื่อมโยงกับเวียดนาม มาตรฐานความปลอดภัยอาหาร การยอมรับทางการเงิน SME และการลงทุนภาคเอกชนในความสามารถในการประมวลผล

ระยะเวลาผลกระทบ: ระยะสั้น

ระดับความเสี่ยง: ปานกลาง

ประเด็นที่ควรติดตาม:

• การพัฒนาโรงเชือดมาตรฐานและสิ่งอำนวยความสะดวกในการประมวลผลเนื้อ
• การเบิกจ่ายสินเชื่อ SME D Bank ในภาคอีสานตอนล่าง
• การรับใช้พลังงานแสงอาทิตย์ การอัพเกรดเครื่องจักร AI และ e-commerce โดย SME ระดับภูมิภาค
• ความต้องการส่งออกจากเวียดนามและตลาดอาหารภูมิภาค
• โอกาสการลงทุนในห่วงโซ่เย็นและการบรรจุภัณฑ์

อ้างอิง:

1. Bangkok Biznews
   https://www.bangkokbiznews.com/economics/1250419